انبياء : 83 . * ( « وَهُوَ أَرْحَمُ الرَّاحِمِينَ » ) * يوسف : 64 و 92 . ناگفته نماند رحمت خدا دو گونه است يكى رحمت عام كه شامل تمام موجودات است و آن رحمت خلقت و رزق و غيره است چنان كه فرموده * ( « وَرَحْمَتِي وَسِعَتْ كُلَّ شَيْءٍ » ) * اعراف : 156 . * ( « رَبَّنا وَسِعْتَ كُلَّ شَيْءٍ رَحْمَةً وَعِلْماً » ) * غافر : 7 . و يكى رحمت خاصّ كه مخصوص اهل ايمان است و ديگران در آن سهيم نيستند مثل * ( « أُولئِكَ عَلَيْهِمْ صَلَواتٌ مِنْ رَبِّهِمْ وَرَحْمَةٌ » ) * بقره : 157 . * ( « وَالله يَخْتَصُّ بِرَحْمَتِه مَنْ يَشاءُ » ) * بقره 105 . * ( « وَكانَ بِالْمُؤْمِنِينَ رَحِيماً » ) * احزاب : 43 . رحمن : از نامهاى خداوند سبحان است و غير خدا با آن توصيف نميشود . و 169 بار در قرآن مجيد آمده است صد و سيزده بار در اوّل سوره ها ضمن بسمله و پنجاه و شش بار در اثناء آيات . اكثريت قريب باتفاق اهل لغت و تفسير آن را كلمهء عربى و مشتق از رحمت گرفته‌اند و احسان كننده و نعمت دهنده معنى كرده‌اند . در صحاح ميگويد : رحمن و رحيم دو اسماند مشتق از رحمت مثل ندمان و نديم و هر دو بيك معنىاند و چون صيغهء دو اسم مختلف باشد تكرار آنها بر وجه تأكيد جايز است چنان كه گفته‌اند : جاد مجد تنها فرق آنست كه رحمن مختص بخداست بخلاف رحيم . راغب نيز هر دو را از رحمت گرفته و رحمن را كسى كه رحمتش بهر چيز وسعت داده و رحيم را كثير الرحمة معنى كرده است . ابن اثير در نهايه گويد : رحمن و رحيم هر دو از رحمت مشتقاند مثل ندمان و نديم و هر دو صيغهء مبالغه‌اند و رحمن از رحيم رساتر است . رحمن اسم خاصّ خداست غير خدا با آن توصيف نميشود بر خلاف رحيم . طبرسى فرموده : رحمن و رحيم براى مبالغه‌اند و هر دو از رحمت مشتق ميباشند جز آنكه وزن فعلان در